|
Muğla
Muğla tarihi M.Ö. 3000 yıllarına kadar uzanır. İlk çağlarda bu
bölgeye Karia''lılar yerleştiği için Karia adı verilmiş. İlin
bilinen tarihi ise Hitit''ler ile başlar. Hitit''ler bu bölgeye
Lugga derlermiş. İmparatorluğun parçalanmasından sonra Frig''ler
egemen olmuş, daha sonra Lydia''lılar bölgeyi ele geçirmişler, bu
arada Dor''lar ve Ion''lar da yöreye göç etmişler. Bölge M.Ö. 546
yılında Pers''lerin, M.Ö. 334 yılında (Halikarnassos/Bodrum ve
civarı) Makedonya Kralı Büyük İskender’ in, M.Ö. 189 da Bergama
Krallığının, M.Ö. 133 de Roma İmparatorluğu''nun, Roma''nın ikiye
bölünmesiyle de, Doğu Roma İmparatorluğu''nun hakimiyetine girmiş.
Türklerin eline geçmesi Uç Beylerden Menteşe Bey tarafından 1284
de gerçekleşmiş. Bölge 1391 yılında, Yıldırım Bayezit, tarafındarı
Osmanlı topraklarına katılmış, 1402 de Timur’un hakimiyetine
geçmiş, Timur bu yöreyi tekrar Menteşe Beyliği''ne vermiş, daha
sonra 1425 de II Murat zamanında, Menteşe Bölgesi tümüyle Osmanlı
İmparatorluğu''nun egemenliğine geçmiş. Menteşe oğulları zamanında
Yunanistan, Muğla kıyıları ve adalarına çıkmış, Rodos adasını bir
süre egemenlikleri altına almışlar. Bu dönemde Rodos adasına
yerleşen Sait Jean şövalyeleri Osmanlılar ve Menteşe oğulları ile
savaşmışlar, Bodrum kalesini de bir süre ellerinde tutmuşlardır.
Ancak 1522 de Kanuni Sultan Süleyman tarafından hem Rodos adası
hem de Bodrum Kalesi Osmanlı İmparatorluğu’na katılmış. Muğla
ilinin merkezi Menteşe Beyliği zamanında Milas''tı; Muğla, Osmanlı
İmparatorluğu döneminde merkez olmuş. “Muğla” adının nereden
geldiği konusunda çeşitli söylentiler bulunur. En yaygın
söylentiye göre ilin adı, Selçuklu Sultanı Kılıçarslan’ın
komutanlarından “Muğlu” Beyi adından gelmekte. Büyük olasılıkla
burayı Muğlu Bey fethettiği için bu komutanın adı verilmiş, "Muğlu"
zamanla Muğla''ya dönüşmüş. 1889 Aydın Vilayet salnamesinde
rastlanan "Mobella" adı ise kentin ortaçağdaki adıdır Kurtuluş
savaşı sırasında, Muğla ve yöresini 11 Mayıs 1919 tarihinden
itibaren işgale başlayan İtalya, Menderes''in güneyinde filizlenen
ulusal güçlerle pazarlık ve anlaşma yapmak zorunda kalmış. İtalya,
Yörük Ali Efe''nin Muğla''dan , Demirci Mehmet Efe''nin de
Nazilli''den yönlendirdikleri ulusal direniş çalışmaları
karşısında silahlı bir çatışmayı göze alamamış. İşgal üzerine tüm
Anadolu''da mitinglerin düzenlenip direnme örgütlerinin kurulması
için İzmir''den gelen telgrafa, Muğlalı Kocahan Mitingi''ni
düzenleyerek cevap vermiş. Aldığı kararların ardından Vatan
Müdafaa Cemiyeti, Serdengeçtiler Müfrezesi, Muğla Kuvayi Milliyesi
gibi direniş komiteleri kurulmuş. 1920''de Ankara''da açılan 1.
Dönem BMM''nde 6 milletvekiliyle ulusal mücadelede üzerine düşeni
layıkıyla yapan Muğlalı, oluşturduğu direniş gruplarında yer alan
gönüllerini Yunanlılara karşı Aydın cephesine göndermiş. Ege''de
57. Tümenden kalanlarla birleşen gönüllüler, Aydın çarpışmalarında
düşmana ağır kayıplar verdirmişler. Ege illeri arasında Muğla
işgal sırasında en fazla şehit veren il olmuş. İç durumun
karışıklığı, Yunanlılar ve işgal ettiği yörelerde ekonomik
egemenlik kurma düşüncesine dayanan İtalyan politikasını Muğla
halkı işgal süresince kurnazca değerlendirmiş, iki ateş arasında
kalmaktan kurtulmuş. Anadolu''daki durumun kötüye gittiğini
anlayan İtalya, 2. İnönü Zaferi kazanıldıktan sonra ülkesindeki iç
siyasal dalgalanmalarını öne sürerek 5 Temmuz 1921''de Muğla''dan
ayrılmış. Muğla özgürlüğüne böylece kavuşmuş. |
